Universal binary Intel işlemcili Mac’lerle birlikte, Mac kullanıcılarının hayatına yeni bir kavram girmişti. Bu yeni kavram üzerine ben de bir şeyler yazmıştım (Bknz. Nedir bu Universal kavramı?). Geçtiğimiz hafta Mozilla Türkiye’den sevgili Ahmet Serkan Tıratacı, “univesal binary” teriminin Türkçe karşılığı konusunda fikirlerimi sormuştu. Ona belirttiğim görüşlerimi, burada da yazmak istiyorum.

Universal binary’nin kelime karşılığı evrensel ikilidir. Bu doğru. Universal kelimesi, evrensel karşılığıyla dilimize yerleşmiş durumda. Günlük hayatta, sanayide çeşitli cihazlar için de kullanılıyor. Her ne kadar kimileri ısrarla “üniversal” şeklinde kullanmakta ısrar etse de, farklı mimarileri, farklı türleri destekleme durumu, yani universal, dilimize evrensel olarak yerleşmiştir. Binary ise yazılım dünyasına ait bir terimdir. “Çift, ikili, yalnızca 0 ve 1 rakamları kullanılan” anlamına gelir. Mac dünyasında universal kelimesi, yazılım mimarisi kastedilerek kullanıldığından, yeri geldiğinde universal binary şeklinde söyleniyor. Bu durumu Türkçe’de “evrensel ikili” olarak bire bir karşılamak mümkün. Fakat Türkiye’de ortalama bir bilgisayar kullanıcısı için ikili (yani Binary) kelimesi fazla bir anlam ifade etmeyecektir diye düşünüyorum. Yazılım sektörünün gelişmemiş olduğu, bilgisayar kullanımının çok düşük olduğu ülkemizde, bir yazılım sektörü teriminin, sıradan kullanıcılarca benimsenmesi zor olabilir. Dolayısıyla universal binary’yi günlük bilgisayar dünyası kullanımında, “evrensel mimari” ya da “evrensel yapı” şeklinde anabiliriz. Yazılımcılık dünyasında ise “evrensel ikili” kullanılabilir.

Sonuçta universal kelimesi, “PowerPC ve Intel işlemcili iki ayrı mimariyi de destekleyen” anlamında kullanıldığına göre, yazılımcılık terimlerinden yoksun dilimizi günlük kullanımda fazla zorlamamalıyız diye düşünüyorum. “Evrensel mimari” deyişi günlük kullanımda yeterli olacaktır.