MacBook almak isteyenler için kısa ama faydalı bir satın alma rehberi (önerileri) hazırladım. İşte başlıyoruz:

MacBook satın almak istiyorsunuz ama bütçeniz kısıtlı ya da fahiş fiyatlara tepkilisiniz. O halde çözüm yolları üretmek gerekiyor. Öncelikle MacBook’u nerelerden ve nasıl satın alabileceğinize bakalım.

1. Türkiye’den: Apple bayisi firmalardan, 2 yıl garantili olarak (Türkçe klavye).
2. Türkiye’den: Şahıslardan, yurtdışından getirilmiş, 1 yıl garantili olarak (İngilizce klavye).
3. Yurtdışından: ABD’den, AB’den, Japonya’dan ya da diğer ülkelerden, 1 yıl garantili olarak (İngilizce klavye).

Bu üç satın alma biçimiyle ilgili, önerilerim şunlar:

1. Önce en iyi fiyatı bulmak gerekiyor. Apple Türkiye’nin liste fiyatı 2342 YTL. Bayi fiyatları bunun altında oluyor. Örneğin Elma Sepeti’nin liste fiyatı 2237 YTL (havale ile). Eğer altın üyeliğiniz varsa, bu fiyat 2166 YTL’ye düşüyor. Platin üye fiyatı daha da düşük olmalı. Üyeliği olan birisi aracılığıyla alabilirsiniz. Bu ilk adım. İkinci adın vergi meselesi. %18 KDV’yi satın alma sırasında ödemek zorundasınız. Ama faturayı şirkete kestirebilirsiniz. Böylece 330 YTL’lik vergi cebinizde kalır, MacBook’u 1836 YTL’ye (Elma Sepeti’nin havale ödemeli KDV’siz fiyatı) almış olursunuz. Ya da bankacı bir tanıdığınız varsa (kayınbirederim bankacı, oradan biliyorum), satın almayı Leasing yöntemiyle yaparsınız. Yine KDV’den kurtulmuş olursunuz. Sonuçta fahiş Türkiye fiyatlarından ve vergilerinden, bir nebze olsun paçayı sıyırabilirsiniz.
2. Bu konuya dana önce değinmiştim (bkz. Aman çakallara dikkat edin!). Yurtdışından MacBook getirip satanlar konusunda dikkatli olun. Türkçe klavyesi olmayan, 1 yıl garantili MacBook’a, sakın Türkiye fiyatına yakın paralar ödemeyin. En fazla “1100 dolar+%8 vergi” ödediği MacBook’u Türkiye’ye getirip 1600 dolara satmaya çalışan çakallar var. Yani neredeyse Türkiye fiyatına! Ayrıca satıcıdan ürünün faturasını mutlaka alın. Aksi halde bilgisayarı arıza halinde garanti kapsamına sokamayabilirsiniz.
3. Yurtdışından, özellikle ABD’den MacBook alırken önemli bir ayrıntı var: Vergi. Apple’nin ABD’de ilan ettiği liste fiyatları, vergi hariç fiyatlardır. Her eyaletin “sales taxes” isimli satış vergisi vardır. Bu vergi örneğin Kaliforniya’da %8.25’dir. 1099 dolarlık MacBook’u mağadan alırsanız, yaklaşık 1190 dolar ödersiniz. Bu vergiden kurtulmanın da bir yolu var: İnternet. Siparişinizi internet mağazalarından verirseniz (ve ilgili mağazanın merkezi, fatura adresinin bulunduğu eyalette değilse), sales taxes vergisini ödemez, MacBook’u 1099 dolara almış olursunuz. ABD’den Türkiye’ye MacBook siparişi vermek mümkün değil. Bunu aklınıza bile getirmeyin (gümrükte 100 dolarlık üst limit var). Eğer ABD’den değil de, herhangi bir AB üyesi ülkeden alışveriş yapacaksanız, bu kez de vergi iade sistemi devreye giriyor. Tax Free adı verilen bu sistemde, AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşları, yaptıkları alışverişlere ödedikleri vergileri (VAT) geri alabiliyorlar. VAT vergisinin oranı, kimi Avrupa Birliği ülkelerinde %25’e kadar ulaşıyor. Vergi iadesi için, MacBook’u alacağınız mağazanın Tax Free sistemiyle çalışıyor olması gerekiyor. İade alabilmek için iki yöntem var. Birincisinde mağazaya girip alışverişinizi yapıyorsunuz ve mağaza size bir Tax Free Çeki veriyor. Bu çeki AB ülkesini terk ederken gümrükte onaylatıp, binbir çeşit fahiş vergiyle devlet tarafından soyulduğunuz güzel ülkenize (Türkiye’ye) dönüyorsunuz. Dönünce de, VAT iade merkezinin havaalanındaki ofisine gidiyor ya da postayla merkezlerine gönderiyorsunuz. Onlar da vergiyi kredi kartınıza YTL olarak iade ediyorlar. Global Refund en çok bilinen VAT iade kuruluşu. Türkiye ofisleri de var. İkinci seçenekte, mağazadan aldığınız Tax Free Çeki’ni gümrükte onaylatıp ülkeye döndükten sonra, postayla mağazaya gönderiyorsunuz. Kredi kartınıza iadeyi mağaza yapıyor. Bu yöntemde mağazadan vergisiz tutarı (matrah) ve VAT vergisini kredi kartınızdan ayrı ayrı çekmesini rica edip, Tax Free Çeki’ni gümrükte onaylattıktan sonra eve dönebilirsiniz. Onaylanmış çeki geri göndermenize gerek kalmadan, mağaza VAT için yaptığı para çekimini iptal edecektir. Tabii bu yöntemi her Tax Free mağazası yapmıyor. Bunun dışında Japonya ve Uzakdoğu alışverişlerinde durum nasıl olur bilemiyorum. Araştırmak gerek.

İşte böyle. MacBook ya da genel olarak Apple ürünü alacaksanız ve Türkiye’de yaşıyorsanız, ince eleyip sık dokumanız gerekiyor. Her fırsatı değerlendirip, göz ve kulaklarınızı dört açmalısınız.

Not: Yazıda sözünü ettiğim MacBook, 1.83 GHz’lik Core Duo modeldir. Fiyatlar ve döviz kurları, yazının yazıldığı tarihe aittir. İlgili mağaza fiyatları örnek amaçlı kullanılmıştır.