Yoğun gündemde, gözümüzden kaçan bir ayrıntı oldu. Geliştirici sürümlerinden görüldüğü kadarıyla, Mac OS X’in yeni sürümü Leopar, yeni bir dosya sistemi ile geliyor: ZFS (Zettabyte File System). Disk Utility’nin yeni sürümü, ZFS’yi destekleyecek.

Zetabayt dosya sistemi, Sun tarafından geliştirilen yeni bir açık kaynak dosya sistemi. Bu yıl nisan ayında, Apple ve Sun yetkilileri ZFS’nin Mac OS X’e uyarlanması konusunda bir görüşme yapmışlardı. Demek ki anlaşmışlar. ZFS’nin avantajları şunlar:

- Küçük dosyaların verimli depolanması ve idaresi
- Ortak havuz modeline dayalı mantıksal bölüntü yönetimi
- Tüm verilerde checksum ile veri bütünlüğü
- Anlık disk görüntüleri (snapshots)

Diyelim ki sabit diskinizin kapasitesi doldu ve yeni bir sabit disk aldınız. Normalde bunu yedek disk olarak kullanabilirsiniz. Fakat ZFS’nin havuz sistemi sayesinde, yeni aldığınız diski de sistem diski olarak kullanmanız mümkün. Yani yeni diski ikinci bir disk olarak değil, mevcut sisteme ek kapasite olarak kullanabiliyorsunuz.

Ya da sistem diskinizi yeni diske yedekleyebilirsiniz. Yeni diski sisteme bağlayın ve havuza ekleyin. ZFS, sistem diskinizdeki verilerin bire bir kopyasını yeni diske aktarıyor ve ana diskteki her değişikliği diğerine kopyalıyor. Eğer ana diskinizdeki bir dosya hasar görürse, ZFS devreye giriyor ve yedek diskteki hasarsız kopyayı ana diske kopyalıyor. Bu işlemi de her dosya için checksum ile yapıyor.

“ZFS snapshot” denen anlık disk görüntüsü ise, tahmin edeceğiniz gibi çalışıyor. Diyelim ki sisteminizi 10.5.2’ye güncellemek üzeresiniz. Fakat duydunuz ki 10.5.2 güncellemesi alerji yapıyor! Önce ZFS ile bir snapshot alıyorsunuz, sonra güncellemeyi yapıyorsunuz. Baktınız güncelleme size yaramadı, ZFS sayesinde eski sisteme kolayca geri dönebiliyorsunuz.

Zetabayt dosya sisteminin avantajları çok. Sonuçta bizim için yolun sonu Leopar’daki Zaman Makinesi’ne (Time Machine) çıkıyor. Muhtemelen Zaman Makinesi’nin temeli bu ZFS olacak. Leopar’ın son geliştirici sürümünde, Disk Utility 11 ZFS’yi destekliyor. Fakat şimdilik, bu dosya sistemiyle bir disk biçimlendirilmek istendiğinde, işlem tamamlanamıyormuş.

Bu arada Think Secret, Leopar’ın son iç sürümünden ekran görüntüleri yayımladı. Bolca özelliği yakından görmek mümkün. Sisteme harici bir disk bağladığınızda, Mac OS X devreye girip ilgili diski Zaman Makinesi için kullanmak isteyip istemediğinizi soruyor. Tıpkı LifeBoat gibi.