Computerworld yazarı Mike Elgan, kaleme aldığı uzun iPhone yazısında, altı kilit neden sıralayarak Steve Jobs’un iPhone’yi şimdiden tanıtmasının hata olup olmadığını sorgulamış. Yanlarında benim yorumumla birlikte, işte o altı neden:

1- Jobs tüketicinin beklentisini aşırı yükseltti: Çok doğru. Tanrı telefonu yarattı diye sevinenler dışında, aklı başında herkes iPhone’nin aslında sayısız (onlarca) eksiği olduğunu gördü. Elgan da bunlardan pek çoğunu sıralamış. Ben ne “neler eksik” serisinde bazılarını (1 ve 2) yazmıştım.
2- Jobs Wall Street’in (borsa) beklentisini aşırı yükseltti: Asıl kilit nokta burası zaten. Apple “Macworld” fuarında artık elektronik şirketi olduğunu ilan edip, henüz prototip aşamasında olan, FCC onayı dâhi alınmamış, ismi bile davalık bir ürünü, fiyatını da vererek tanıttı. Amaç hayal pazarlayarak piyasalarda değer artışı yaratabilmekti. Öyle de oldu. İki günde Apple hisseleri %13 arttı.
3- Jobs rakiplerine büyük fırsat verdi: 6 ay önceden prototipi “telefonu ben yarattım” diye tanıtmak, zaten yeterince ahmakçaydı. Telefon üreticileri de aptal değil, 6 ayda elbette cevap vereceklerdir. Finlandiya, Kore ve Japonya’daki üreticiler, umarım armut sektörüne geçmemişlerdir.
4- Jobs Apple TV’yi zayıflattı: iPhone haziran ayına bırakılsaydı, Apple TV bugün olduğu gibi gölgede kalmazdı diyor, Elgan. Apple TV zaten zayıf bir ürün, büyütülecek yanı yok ama adam haklı. Steve inat etti, iPhone şovunu yaptı. Ve aletteki onlarca eksik (5 yıl sonrasının aleti!), yüzüne tokat gibi çarpıldı. Kısacası iPhone projesini 2 yıl sakladılar, 5 ay daha bekleyemediler.
5- Jobs iPod satışlarını riske soktu: Çünkü tanıtım sonrası, iPod almaya niyetli pek çok kişi, “ben en iyisi bekleyeyim, iPhone alırım” demeye başladı. iPhone’nin tanıtımından çıkışına kadar geçecek bu 6 aylık sürede, iPod satışları beklendiği kadar yüksek olmayabilir.
6- Jobs Cisco ile yapılan görüşmeleri mahvetti: iPhone’nin tanıtımından önceki akşam neler yaşandığını okumuştuk. Steve Jobs, yani Apple, küstahça, iPhone’nin isim haklarını elinde tutan ve dava açması muhtemel Cisco’yu küçümseyerek aleti tanıttılar. Sonuçta Cisco dava açtı. Apple davayı kaybederse, büyük itibar kaydı yaşayacak ve Intel’e geçişten sonra sık sık yaptığı gibi yine tükürdüğünü yalayacak.

Daha yeni başlıyoruz. Çok sıkıcı ama hazirana kadar bu iPhone muhabbetleri hiç bitmeden sürüp gidecek…