Uzunca bir hafta sonu yazısı. Konu Apple, çevreye saygı, şirketin gidişatı ve muhtıra. Yarım bırakacaksanız, bence hiç başlamayın. Siz bu yazıyı okurken ben Çağlayan’da olacağım. Keyifli pazarlar.

Bilindiği gibi Apple’nin karnesinde çevreye duyarlılık notu yerlerde sürünüyor. Greenpeace’nin hazırladığı raporlarda daima en dipte. Ürünlerin üretiminde kullanılan zehirli kimyasalların oranı, standartların çok üzerinde. Sonuç olarak Apple, hem asyalı işçilerin hem de doğanın canına okuyor, kâr marjını düşürmemek adına endüstriyel standartların uzağında kalmayı sürdürüyor. İş öyle bir noktada ki, Apple’nin yeterince “yeşil” olmadığını hissedarlar arasında dâhi dile getirenler var. 10 Mayıs’taki hissedarlar toplantısından ne sonuç çıkacağını herkes merakla bekliyor.

Güncel gelişme ise hayli ilginç. Kendisini “sosyal sorumluluk sahibi” diye tanımlayan yatırım şirketi Trillium Asset Management, perşembe günü yayımladığı mesajla Apple A.Ş. hissedarlarını şirketin yeşilleşmesi için harekete geçmeye davet etti. Şirket yetkilisi, tasarımda ve yenilikçilikte öncü olan Apple’nin, toksik kimyasalların kullanımında geride kaldığına işaret ediyor ve tüketicilerin bundan daha iyisini beklediğini söylüyor. Tebrik ediyorum.

10 Mayıs’ta Apple A.Ş.’nin yıllık hissedarlar toplantısı var. Koyunun rengi orada belli olacak. Son durum şöyle: Toplantıda çevre konusuyla ilgili iki önerge verilecek. Yönetim kurulu, hissedarları ret oyu kullanmaya teşvik ediyor. Bir yatırımcı firma Apple’nin yeşilleşmesi için çağrı yapıyor. Peki şirketin fanatikleri ne yapıyorlar? Aşağı yukarı şöyle diyorlar:

“Bunlar Apple’yi çekemeyenlerin uydurması. Çamur atıyorlar. Şovmen hepsi, şovmen. Apple Greenpeace’ye diğer firmalar kadar para yedirmediği için listenin dibinde. Apple ve Steve Jobs çevreye ve tüketiciye birer melek kadar saygılıdırlar. Bakın ürünleri bembeyaz. Hattâ yeşil renk iPod nano bile üretiyorlar! Daha ne yapsınlar? Ben daha yeni Apple aldım. Bembeyaz. Üzerine yakından iyice baktım. Toksik kimyasal falan yok!”

Tipik bağnaz fanatik. Apple kasasını doldurma dışında her açıdan tarihinin en kötü dönemini geçiriyor. Aynı bizim Türkiye gibi. Rakamlar Everest gibi, çık çık bitmek bilmiyor. Ama özüne inince, burna pis kokular geliyor. 30 yıllık geçmiş yok sayılıyor, tükürülenler yalanıyor, Macintosh felsefesi öldürülüyor, tatlı tekel sevdasıyla yanıp tutuşuluyor, mahalle bakkalında bile görülmeyecek kadar komik işler yapılıyor, elektronik zımbırtı sevdasıyla hepten yoldan çıkılıyor, şirketin içinde yolsuzluklar oluyor, toksik kimyasallar köküne kadar kullanılıyor…

Rakamlar iyi mi demiştiniz? Evet çok iyi… Gerçekten. “Süper. Tarih yazıyor, tarih.”

Sanıyorum bu Apple’nin de bir “muhtıraya” ihtiyacı var. Başka türlü akılları başlarına geleceğe benzemiyor. Fanatiklerin, müritlerin, cepleri hiç durmadan şişen hissedarların ve Macintosh sırtlanlarının dolduruşuyla kendilerini kusursuz ve asla eleştirilemez sanıyorlar. Oysa değiller. Bizimki de yalakalarının ve sırtlanların dolduruşuyla, diktatör olma sevdasındaydı ve tam gaz gidiyordu. Vatandaşa “validenizi de alınız ve gidiniz” deyişine benzer şekilde (şık olmasa da mecburiyetten) muhtırayı yedi.

Bakalım 10 Mayıs’ta da aklı başında insanlar, kendisini kusursuz tanrı sanan kibirli Steve Jobs’a muhtırayı yedirecekler mi?