2007 böyle geçti – 1
2007 yılına veda etmemize saatler kaldı. Geri sayım sürerken, biz de 2007’de olan bitenleri ay ay özetleyelim.
Ocak: Ayın başında, bilgisayarlarının RAM bellek yuvalarından şikâyetçi PowerBook G4 kullanıcılarının başlattığı imza kampanyası gündemdeydi. Macworld 2007 öncesi, Apple’nin LCD ekran politikası’nı konuştuk ve fuardan beklentilerimizi sıraladık. Macworld 2007 fuarı, Steve Jobs’un yaptığı sunum ile açıldı. Biz Macintosh fuarı beklerken, Apple düzenlediği elektronik zımbırtı fuarı ile hepimizi şaşırttı. Sunumda Apple TV, iPhone ve yenilenen Airport Extreme tanıtıldı. Macworld 2007’nin en önemli Macintosh ürünü, ne yazık ki Apple’den değil, üçüncü parti bir üreticiden geldi: ModBook. Sırtlanların oyuncağı olmayın dedik ve bolca küfür yedik. Saturday Night Live, iPhone ile dalgasını geçti. Apple, 802.11n kablosuz ağ standardı için kullanıcılardan haraç toplamaya karar verdi. Bu arada, iPod fiyatlarında dünyanın en pahalı ikinci ülkesi olduğumuz ortaya çıktı.
Şubat: Ocak ayında “Apple Hataları Ayı” (MOAB) adıyla düzenlenen hata ayıklama organizasyonu, başarıyla tamamlandı ve 30 gün boyunca her gün bir hata tespit edildi. Yalnızca Intel uyumlu olacak ilk oyunun duyurusu yapıldı. Adium 1.0 çıktı. Apple ve Beatles grubunun şirketi Apple Corps anlaşmaya vararak, Apple isminin ve logosunun kullanımıyla ilgili anlaşmazlığa son noktayı koydular. Tükürük yalama uzmanına dönüşen Steve Jobs, DRM’den çark etti ama timsah gözyaşlarına kimse kanmadı. iPhone yüzünden ekim ayına erteleneceğinden habersiz, Leopar’ın martta çıkıp çıkmayacağı üzerine yorumlar yaptık. Apple, masum bir iPod etkinliğini bile dava edecek kadar kendisini kaybetti. LG, iPhone ve ürününü taklit eden Apple’den dert yandı. Apple.com 20 yaşına bastı ve Apple ile Cisco, iPhone’nin isim hakkı üzerinde anlaşmaya vardı. Anlaşma düşündürücüydü.
Mart: İmece, muhteşem (!) iPod kampanyasına başladı. iTunes 7.1 ve düşündürdükleri önemliydi. Pinnacle, 3 yeni TV kartıyla Mac pazarına giriş yaptı. Gariban (!) Steve Jobs’un hızla artan serveti yine gündemdeydi. 10.4.9 güncellemesi yayımlandı. Defalarca arıza çıkaran MacBook, hepimizi şaşırttı. İki kez ertelenen Apple TV, niyahet piyasaya sürüldü ve gülünç Apple TV avuntuları hemen gelmeye başladı. Mac OS X, 6 yaşına bastı. Leopar’ın çıkışı ile ilgili endişeler artamaya başladı. NeoOffice 2.1, Office 2008’i bile geriden bırakan çok önemli iyileştirmelerle geldi ve Ethem Tolga, pek çok kullanıcı gibi, 10.4.9 kâbusu ile tanıştı.
Nisan: iPod nano da “yanan” Apple ürünleri arasına girdi. İmece, çobanları bile iPod sahibi yapmaya karar verdi. Sahtekar ve soyguncu Steve, parayı bastırana DRM’siz müzik politikasıyla, hepimize küçük dilini yutturdu. Sözde çevreci Apple, yeşil şirketler listesinde yine en dipte yer aldı. 8 çekirdekli Mac Pro, rakip Dell’den aylar sonra nihayet çıktı ve Apple, fahiş fiyatlı LCD ekranlarında muhteşem (!) indirimlere imza attı. 100 milyonuncu iPod satıldı. Apple artık “farklı düşün”ememeye başladı. Mac OS X Leopard, iPhone isimli elektronik zımbırtı yüzünden ekim ayına ertelendi ve böylece Vista’nın ertelenme rekorunu kırmış oldu. Steve Jobs, yoksul sınırının altındaki maaşı ile tebessüm ettirdi. Apple A.Ş.’deki hisse opsiyonu meselesiyle ilgili yolsuzluk iddiaları, bir kez daha gündemdeydi. Enteresan şekilde yatırımcılar, Apple A.Ş.’ye “yeşilleş” çağrısında bulundular.
Mayıs: Apple, yayımladığı güvenlik güncellemesini güncelleyerek tarihe geçti. Sahtekar Steve Jobs, “daha yeşil bir Apple” sözü verdi. PC World’un genel yayın yönetmeni Harry McCracken, Apple’yi eleştiren yazısının yayımlanmasına izin verilmediği için istifa etmek zorunda kaldı! Hissedarlar toplantısında konuşan Steve Jobs, herkesin ağzına birer parmak bal çaldı. Mac mini’nin ömrünün dolup dolmadığı konusu gündeme geldi. 10.4.10 güncellemesinin geleceği haberiyle şaşkına döndük. MacBook ile geçen destansı 1 yılı andık. Apple markalı dizüstü bilgisayarların reklamlarda vadedildiği kadar yüksek görüntü kalitesine sahip olmadığını ileri süren bir grup kullanıcı, Apple aleyhine dava açmaya karar verdi. Microsoft çoklu dokunmatik ekranlı ilk PC’yi piyasaya sürerken, Steve Jobs’un her yanından vizyon (!) fışkırıyordu. Ve Apple, bir kez daha güvenlik güncellemesini güncelledi. Bu kez şaşırmadık…
Haziran: Jobs’un DRM karşıtlarını fişlediği endişesiyle sarsıldık. Konu hakkında sus pus olmalarıyla iyice sarsıldık. Santa Rosa mimarili MacBook Pro’lar piyasaya sürüldü ama düşündürdükleri önemliydi. İmece, “Apple alma limuzin al” dedirten kampanyası ile övgü (!) topladı ve Mac Alın reklamlarına verilen ödül şaşırttı. Geliştiriciler fuarı WWDC 2007, tam bir fiyasko idi. Sahtekar Steve Jobs sahneye çıktı ve bir yıl önceki Leopar özelliklerini aynen tanıttı ve Cider teknolojisi ile Mac OS X’e uyarlanan PC oyunlarını, Mac oyunuymuş gibi tanıtarak yalanın daniskasına imza attı ve yine bir eziklikle kendinden söz ettirdi. Tam ekran video izleyebilmeleri için yıllardır kullanıcılardan 30$ haraç toplayan Apple, nihayet tam ekranı ücretsiz sunmaya karar verdi! İlginç şekilde, tekel sevdalısı Jobs’un Firefox düşmanı olduğu ortaya çıktı. Microsoft’un güvenlik yöneticilerinden Jeff Jones’un, belgeli, “2006 yılında Windows’un açıkların yamanması konusunda Mac OS X’in önünde olduğu” iddiası, şoke ediciydi. iPhone piyasaya çıktı ve basındaki/internette bilgi kirliliğine dayanamayan Ethem Tolga, Son kez iPhone gerçekleri isimli bir yazı kaleme aldı. Tabii bolca küfür yedi…
(Temmuz – Aralık özeti için tıklayın)
Floola 2.3
Apple’nin tekel yazılımı iTunes olmadan da iPod’u yönetmeyi sağlayan, çok platformlu iPod yönetim yazılımı Floola güncellendi. Birkaç gün önce yayımlanan Sürüm 2.3, yeni nesil iPod modelleri için destek getiriyor, albüm kapakları desteğini iyileştiriyor ve bolca hata düzeltmesi içeriyor. Ayrıca yazılıma .RA uzantılı dosya desteği ve Ukrayna dili, İsveççe, Çekçe ve Macarca yerelleştirmeler eklenmiş.
Floola 2.0, Mac OS X 10.3 ve üzeri sistemleri destekleyen, evrensel ve ücretsiz bir yazılım. Tüm iPod modelleriyle uyumlu. İşletim sisteminden bağımsız, hattâ iPod’un içinden dahi çalıştırılabilen, pek çok iPod özelliğini destekleyen bir yazılım. İşlemlerinizi iTunes’e ihtiyaç duymadan yapabiliyorsunuz.
Netscape şubatta tarih oluyor
İnternet tarihinin ilk popüler grafik arabirimli tarayıcısı, bir dönemin efsane yazılımı ve Macintosh dünyasında ayrı bir yeri olan Netcape (ya da Netscape Navigator), çok yakında tarih olacak. Netscape markasını elinde tutan ve Firefox tabanlı olarak bir grup geliştiriciyle yazılıma destek vermeyi sürdüren AOL, tarayıcının geliştirilmesine 1 Şubat 2008’den itibaren son verileceğini duyurdu. Çok şaşırtıcı, insanı kahreden, karalar bağlatan bir gelişme değil elbette. Fakat geçmişine saygımızdan, en azından bir veda yazısını hakediyor Netscape.
Netscape Communications Corporation firması tarafından 1994 yılında Mosaic adıyla geliştirilmeye başlanan tarayıcı, daha sonra Netscape Navigator adını aldı ve kısa sürede pazar lideri olmayı başardı. Çünkü henüz elle tutulur bir alternatif yoktu. Sürüm 3.0’a kadar rekabetsiz ortamda konumunu koruyan Netscape, Microsoft Internet Explorer 3.0’ın çıkışıyla birlikte rekabet ortamına giriş yaptı ve IE’nin dönemin işletim sistemi Windows 95’e bütünleşik olarak gelmesi nedeniyle pazar payı kaybetmeye başladı. Arkası zaten çorap söküğü gibi geldi. Tekelci Microsoft karşısında rekabet etmek ne mümkün? (bugün Apple A.Ş. de arsızca aynı yolları izliyor). 1998’in sonlarında, Netscape firması AOL tarafından satın alındı, fakat iş işten geçmişti. Netscape rekabette çok geride kaldı ve Windows platformunda gittikçe marjinalleşti. Hattâ Macintosh platformunda bile (Mac OS 8.1’den itibaren) Internet Explorer sistemle birlikte standart tarayıcı olarak geliyordu. Bu gelişmeleri, Mozilla’nın doğuşu izledi. Çoğu Netscape tarafından finanse edilen bir grup geliştirici, Mozilla Organizasyonu’nun çatısı altında bir araya geldiler ve Netscape 5.0’dan itibaren dümeni onlar devraldı. Tabii daha sonra bağımsız vakıf yapısının kurulması ve Firefox’un ortaya çıkışı geliyor. Firefox IE karşısında ciddi pazar payı elde ederken, AOL da Netscape markası ile Firefox tabanlı sürümler yayımlamayı sürdürüyordu. Son olarak Netscape Navigator 9 ile ses getirmeye çalıştılar ama olmadı.
Geldiğimiz noktada AOL, Netscape markasıyla tarayıcı yayımlama işinden tamamen vazgeçmiş durumda. 1 Şubat’tan itibaren, Firefox 2’nin makyajlanmış hâli olan Netscape Navigator 9’a da veda edeceğiz. İşte böyle. Güle güle Netscape.
Ah ModBook vah ModBook…
Bu sitede hakkında defalarca yazı yazdığım ve fakat çıkışı yılan hikâyesine dönen bir ürün var: ModBook. Ne olduğunu bilmeyen, kalmıştır mutlaka. O yüzden tekrar edelim. ModBook, özel üretimle tabletleştirilmiş, dokunmatik ekranlı ve GPS ile donatılmış, yani modifiye edilmiş bir MacBook. İlk olarak Ocak 2007’deki Macworld fuarında tanıtıldı (Apple bütün fuarı iPhone denen zımbırtıyla geçiştirmişti) ve o günden bu yana çıkışı erteleniyor. Bu ertemeler de, ister istemez komplo teorilerinin doğmasına neden oluyor. Arşivde son ModBook haberimiz temmuz ayından ve ModBook yine ertelendi diyor.
Bugün gündemde yeni bir ModBook haberi var. Söylenti de denebilir. Üretici Axiotron’dan alınan bilgiye göre, ModBook piyasaya sürülmeye hazırmış. Modeller güncellenmiş (4. nesil MacBook tabanlı), hepsi Leopar yüklü geliyormuş ve GPS donanımı standart hâle getirilmiş. Başlangıç fiyatı da 2280$ imiş. Ve nihayet, en geç 8 Ocak’ta piyasaya sürülecekmiş…
Yani tam da Macworld 2008′den önceki hafta, tam da ultra küçük ve çoklu dokunmatik ekranlı dizüstü söylentileri ayyuka çıkmışken! Kimbilir, belki de komplo teorilerinde söz edildiği gibi bu ürünün çıkışı “karanlık güçler” tarafından bugüne kadar engellendi ve şimdi, Apple kendi dokunmatik dizüstüsüne piyasaya sürerken izin veriliyor!
Geriye söyleyecek tek şey kalıyor; Ah ModBook vah ModBook…
Adium 1.2 Beta
Bizler açık kaynaklı mesajlaşma yazılımı Adium’un 1.1.4 sürümünü kullanırken, geliştirici ekip sessiz sedasız Adium 1.2 üzerinde çalışıyor ve beta sürümlerini günbegün yayımlıyorlar. Yeni sürüm elbette bolca değişiklik içeriyor. Beta sayfasındaki uzun listeyi tek solukta okumak bile mümkün değil. Öne çıkanlar arasında AppleScript, Bonjour, XMPP (Jabber) ve grup sohbeti desteğine yönelik iyileştirmeler var. Tabii bolca da hata ayıklanmış.
Adium 1.2 Beta, Mac OS X 10.4 ve üzeri sistemlerde çalışan, açık kaynaklı ve evrensel bir yazılım. Beta sürümlerle işim olmaz diyenler, mevcut sürüm 1.1.4’ten (15,7MB) şaşmamalı. Ayrıca Adium 2.0’ın ses ve video desteğiyle geleceğini de hatırlatmakta yarar var.
2007’de Windows daha mı güvenliydi?
ABD’de noel dönemi olduğundan, herkes tatilde ve Macintosh gündemi de çok durağan. Onlar tatil yaparken, biz geçen haftanın gelişmeleriyle devam edelim. Örneğin, anlı şanlı Mac sitelerinin görmezden geldiği bir güvenlik haberi. ZDNet’te güvenlik üzerine blog yazarlığı yapan Larry Dignan’ın yayımladığı ve elektronik zımbırtı uzmanı (tekelci, soyguncu, sahtekâr- sık sık tekrar ediyorum ki enayi müritler kudursun) Apple A.Ş.’nin yazılım alanında nasıl kepaze hallere düştüğünü gözler önüne seren çarpıcı bir yazı bu. Dignan, Mac OS X, Windows XP ve Windows Vista’nın 2007 yılı güvenlik karnelerini çıkarmış ve şoke edici gerçeği tablolar halinde sergilemiş. Ortaya çıkan tablo, yürek burkucu…
Dignan, Secunia’dan sağlanan verilerle hazırladığı tablolarda, üç işletim sisteminde tespit edilen güvenlik açıkları (zaafiyetler) sayısının dökümünü yapmış ve açıkları “düşük derece kritik”, “orta derece kritik”, “yüksek derece kritik”, “aşırı derece kritik” olmak üzere dört kategoriye ayırmış. Sonuçta ortaya çıkan tabloda görülüyor ki, yıl boyunca hem XP hem de Vista’da Mac OS X’ten daha az açık ortaya çıkmış. XP ve Vista’daki toplam açık sayısı bile, Mac OS X’in 6’da birine ulaşamıyor. Yıl boyunca XP’de 34, Vista’da 20, Mac OS X’te ise tam 243 açık tespit edilmiş! Üç sistemin aylık açık ortalaması da ürkütücü. Müritler tabii ki bu rakamlara da derhal, anından, hemen (!) kulp takacaklar ama onların yazacakları hava civa! Mesele rakamlar değil, Mac OS X’in içine düştüğü durum…
Bu tablo şunu çok net şekilde ortaya çıkarıyor: Apple yazılım alanında tarihinde hiç olmadığı kadar kötü bir dönemde. Ki bu gerçeği görmek için tabloya ihtiyaç yok. Son iki yıldır Apple’nin yazılım alanındaki gidişatını izleyen aklı başında her insan evladı, bu tespiti yapabilir. Ama bayilere, reklamverenine tapınan medyaya, müritlere ve sırtlanlara ait Mac sitelerine baktığınızda, Apple tarihinin en muhteşem günlerini yaşıyor! Neden acaba? Çünkü hepsinin cebindeki Apple A.Ş. hisseleri iPhone ve diğer elektronik zımbırtılar sayesinde 3’e 5’e katlandı! Neden bu gerçekleri yazsınlar ki!…
Yaklaşık iki yıldır, yazılım alanında o kadar büyük problemler yaşıyoruz ki, bazen insan söyleyecek söz bulamıyor. Neler gördük neler. Her güncelleme sonrası ciddi sorunlar yaşanıyor, sistem güncellemeleri hatalı yayımlanıp tekrar tekrar yayımlanıyor, güvenlik güncellemeleri bile hatalı yayımlanıyor, her sistem güncellemesinde 10’larca güvenlik açığı yamanıyor, Mac OS X delik deşik, piyasaya sürülen yeni yazılımlar aynı gün içinde yamanacak kadar zavallı hallere düşülüyor, Leopar defalarca ertelendikten sonra onlarca sorunla pisaya sürülüyor, o kadar ki ilk gün kritik şekilde yamanmak zorunda kalıyor ve 19. gün ilk sistem güncellemesi (Windows’taki karşılığı SP1) geliyor ve sorunlar hâlâ bitmiyor…
Diğer yanda ise enayi müritler balon gibi şişirilen iPhone ile kandırılıyor ve pembe rüyalarda uyumaları sağlanıyor. Göbek atıyorlar, Apple A.Ş.’nin soyguncu, tekelci, sahtekar yanının en önemli simgesi ve Mac OS X’in içine düştüğü hallerin tek sorumlusu olan elektronik zımbırtı için…
Mac Dünyası yayına başladığından beri, yaşanan her rezillikte, her sorunda ısrarla tekrarladım durdum; Mac OS X bu kadar küçük pazar payına rağmen güvenlik açısından bu kadar delik deşik olabiliyorsa, Windows’tan beter hallere düşebiliyorsa, pazar payının Windows gibi olması durumunda ortaya çıkacak tabloyu hayal bile edemiyorum…
Ve merak ediyorum; Apple fanatikleri, tek düşündükleri ceplerindeki Apple hisselerinin artması olan omurgasız ve beyin yıkayan sözde Mac sitelerine daha ne kadar hizmet edecekler ve bir anonim şirkete birer zombi gibi tapınmayı daha ne kadar sürdürecekler? Daha ne olması gerekiyor? Bu kadar rezilliğe, bu kadar soruna, bu kadar acemiliğe, bu kadar sahtekârlığa rağmen, nasıl hâlâ tapınabiliyorlar? Tamam, tapınmak sorgulamaktan her zaman daha kolay. Ama bu insanların beyinleri nasıl bir sıvıyla yıkandı ki, kendilerini bu kadar kaybettiler?
Yazık…
Mozilla Weave ne getirecek?
Firefox’un geliştiricisi Mozilla, geçtiğimiz hafta Weave isimli yeni bir hizmet duyurdu. Henüz test yayınında olan ve Firefox 3’ün beta sürümleri ile kullanılabilen hizmet, bir çeşit eşitleme servisi. Tarayıcınızın yer imleri, geçmiş, tercihler, şifreler ve kişiselleştirmelerini, bilgisayardan bilgisayara (diğer tarayıcı ya da telefonlar da dahil) taşıyabilmenizi ve üçüncü kişilerle paylaşabilmenizi sağlıyor. Yani eşitlemenin yanında, bir çeşit sosyal ağ projesi. Kullanıcıların tek yapması gereken bir Weave hesabı oluşturmak ve gerekli eklentiyi (ikinci, üçüncü, dördüncü bilgisayarlar için) yüklemek.
Weave, ücretsiz ve platformdan bağımsız bir hizmet. Tekelci Apple A.Ş., Safari için benzer hizmetleri yıllık 100 dolar gibi fahiş bir fiyatla (.Mac) sunuyor. Mozilla 2008 başında Weave için bir API de yayımlayarak üçüncü parti gelişitiricilere de kapılarını açacak. Tabii ki olaya sadece tarayıcı eşitleme olarak bakarsanız, Google bunu daha önce Firefox için yapmıştı. Browser Sync isimli eklenti, platformdan bağımsız olarak tarayıcı verilerini eşitlemenizi sağlıyor. Fakat Mozilla’nınki daha kapsamlı bir proje ve üçüncü parti geliştiricilerin de desteğiyle, gelecek vadediyor. Proje henüz çok yeni olsa da, denemek isteyenler hemen bir Weave hesabı oluşturabilir.
Flip4Mac 2.2
Telestream, QuickTime kullanıcılarının Windows Media ihtiyacı için tek çözüm olan eklentisini güncelledi. Flip4Mac 2.2, önemli iyileştirmelerle geliyor. En başta da Leopar desteği geliyor. Diğer yenilikler arasında, tarayıcı eklentileri için JavaScript desteği, geliştirilmiş ASX yönetimi, MMS türü sunucular ve canlı yayınlar için destek, yamanan bir güvenlik açığı ve URL Stream Scripting desteği var. Ayrıca çeşitli sitelerde görülen uyumluluk sorunları giderilmiş. Ücretli sürümlerde kullanılabilen dışa aktarma özelliğinde de iyileştirmeler var. Örneğin Intel sistemler için kodlama hızında gözle görülür bir artış ve 2-pass VBR türü kodlamalar için yükseltilmiş görüntü kalitesi.
Flip4Mac eklentisi, Mac OS X 10.3.9 (QuickTime 7.0) ve üzeri sistemleri destekliyor, ücretsiz. İzlediği videoyu QuickTime (ya da iMovie veya Final Cut) ile başka formatlara dönüştürmek isteyenler, ücretli sürümleri (29-179$) tercih edebilir.
Destekliyorum
