Steve’den bir geri adım daha…
10 Ocak 2008 Kategori: Görüş, Güncel
O bunu hep yapıyor. Hattâ “2.0 mertebesi”ne erdiğinden beri, hiç durmadan yapıyor. Steve Jobs 2.0’dan söz ediyorum. Dün tekelci Apple’nin avrupadaki durumuyla ilgili bir gelişme oldu. Apple avrupa genelinde iTunes mağazalarında uyguladığı fiyatları ortak bir standarda bağlamaya, yani ülkeler arası fiyat farklarını ortadan kaldırmaya karar verdi. Neden acaba? Yoksa Steve Jobs gökten inmiş bir iyilik meleği mi?
Haziran ayında bu konuyu yazmıştım (Apple’nin başı yine avrupayla dertte). iPod/iTunes alanındaki tekelcilik davaları dışında, Apple’nin avrupada yaşadığı en önemli sorun, müzik ve video satışlarında her AB ülkesinde farklı tarifeden ücretlendirme yapması ve diğer ülkelerden alım yapılmasına izin vermemesiydi. Avrupa Birliği yasaları gereği, bu durum şirketi yine tekel suçlamalarıyla karşı karşıya bırakmıştı. Avrupa Komisyonu Apple’nin peşini bırakmıyordu. Apple ise her zaman yaptığı gibi kaçak dövüşüyor ve suçu müzik şirketlerine atıyordu.
Sonuçta Apple artık kaçak dövüşemeyecek noktaya geldi, çünkü ufuk cezalar görünmeye başladı. Ve gökten inen o “iyilik meleği”, dün itibarıyla Apple A.Ş.’nin avrupa genelinde fiyat farklarını ortadan kaldırmaya başlayacağını duyurdu! Bu kadarına da pes artık. Bir insan birkaç yıl içinde bu kadar tükürük yalar, bu kadar sözünden döner, bu kadar kıvırır, bu kadar geri adım atar mı?
Ve müritler… Zombileşmiş fanatiklere, hissedarlara, bayilere ait siteler bu haberi şöyle veriyordu dün: “Avrupa Komisyonu suçlamaları geri çekiyor”. Buna da pes!
Steve Jobs 2.0’ın geri adımlarını saymak bile mümkün değil artık. Ama yakın dönemdekilerden örnekler verelim ve müritleri kudurtalım:
- Cisco’dan izin almadan iPhone ismini kullandı, eleştirilere alay ederek karşılık verdi. Cisco dava açmaya karar verdi ve Apple, Cisco’nun verdiği sürenin son gününde, masaya oturup “tıpış tıpış” milyon dolarları ödedi…
- Yıllarca “iPod/iTunes tekeli yok, beğenmeyen almasın” dedi. Milyon dolarlık tekel tazminatları kesinleşince kıvırdı ve “tıpış tıpış” DRM’siz müziğin ilk adımını attı…
- iPhone denen zımbırtıyı, 600$ gibi fahiş ötesi, hem de sübvanse fiyatla piyasaya sürdü. Baktı ki eleştiriler artıyor ve “kâr marjını abartmışız”, en çok satan ürünün fiyatını bir gecede 200$ düşürdü…
- Parayı bastırana DRM’siz müzik dedi (1.29$) ve yine tekelciliğine konuşturdu. Eleştirilere hiç kulak asmadı. Ama baktı ki rakipler aynı şarkıları 89-99 sente satmaya başladı, tıpış tıpış DRM’siz müziklerin fiyatını olması gereken seviyeye çekti…
- iPhone’yi üçüncü parti desteği olmadan piyasaya sürmek gibi bir vizyonsuzluğa imza attı. Eleştiriler gelince, önce hiç oralı olmadı. Sonra “güvenlik müvenlik” deyip geçişirmeye çalıştı. Sonunda baktı ki yine olmayacak, Şubat 2008’den itibaren iPhone için yazılım geliştirme kiti yayımlanacağını duyurdu…
Öyle bir dönemdeyiz ki artık, ne Apple’nin tekelci icraatları bitiyor, ne de Steve Jobs 2.0’ın tükürük yalamaları…
Size bir yorumumda “hiç ticaret kafanız yok” demekle yanılmamışım. Zamanım kısıtlı olduğu için sadece 1. ve 5. “örnekleriniz”e cevap verebileceğim:
1) Apple, bir tarihden sonra neredeyse bütün ürünlerinin isimlerini çok basit tutarak ve başına “i” koyarak sattı. Bence iPhone isminii seçmesi hem çok doğal hemde çok başarılı bir seçimdi. Tamam, Apple gidip Cisco’dan izin almayı kendine yediremedi belki ama eğer hiçbirşey ödemiyoruz deseydi ve dava açılsaydı, davayı .99 “iPhone” isminin telif haklarını elinde tutan Cisco kazanırdı, Dava süreci çok uzayabilir ve bu Apple için daha önceden yaşandığı gibi ekonomik bir krize ve belkide bir düşüşe sebep olabilirdi, Apple’ın hissedarları bundan hoşlanmazdı ve bir bir hisselerini satarlardı, hisselerini satınca Apple’ın değeri düşerdi ve belkide batardı, kimse bilemez.
5) iPhone maliyeti bayağı yüksek olan bir telefon. şuanki satıldığı fiyat maliyetinde daha düşük bir fiyat, buna emin olabilirsiniz. Ama AT&T ile sim kilitli satıldığından dolayı her iPhone alan kişi potansiyel bir AT&T müşterisidir, bu yüzden AT&T ile aktive edilip kullanılan bütün iPhone’lar için AT&T Apple’a iPhone maliyeti için bir miktar para veriyor böylece herkes para kazanıyor, herkes mutlu. Sanıyomusunuz ki Apple sırf keyfinden iPhone’u sim kilitli satıyor? Sizce Steve Jobs’ın haberi yokmu iPhone sim kilitsiz satılsaydı daha çok kişinin alıcağını? Ama ozaman alış sonrası herhangi bir kârı olmadığı için iPhone belki 700-800 dolara satılacaktı. Amerika’da her taraf telefonları sözleşmeli sattığı için biri niye nokia’nın bir modelini sözleşmeyle bedava alabilecekken gitsin iPhone’a okadar para ödesin? Eğer iPhone 3. parti yazılımlara ilk günden açık bir şekilde satılsaydı yani içi ilk günden itibaren kurcalanabilecek gibi olsa belki daha satışa çıktığı hafta sim kilidi kırılıcaktı, ozaman Apple iPhone satışları üzerinden ilk haftadan itibaren zarar etmeye başliyacaktı. Steve Jobs “güvenlik müvenlik” derken boş boş zırvalamıyordu yani. hem 3. parti yazılımlara açık olması çabucak iPhone için virüs filan getirebilirdi (bir kısmınız eğer 3. parti yazılımlara açık olsaydı açıklar çabucak bulunup kapatılırdı diyebilirsiniz ama bu GNU/Linux değilki milletin her bulduğu açık hemen istek üzerine kapatılsın, Apple’ın laboratuarlarında keni tester’ları var ve onların bulduğu açıklar kapatılır.) Ama bütün bu jailbreak, firmware downgrade, anySIM, installer, TurboSIM, StealthSIM gibi şeyler çıktıktan sonra artık sim kilidinin yersiz olduğunu anladı bu yüzden SDK’yi çıkartıyor artık.
Hâlâ ticaretten bahsediyorsunuz. Burası ticarethane değil, Ethem Tolga’nın Mac Dünyası. Apple bayilerine, hissedarlara, sırtlanlara ait sitelerle karıştırmayın burayı. Şirket övmek için değil, tüketiciyi savunmak için buradayız.
Tam da ortalama bir müritten beklenecek yanıtlar bunlar. Bir insan babasının şirketini bile bu kadar iştahla savunamazdı. Nerelerden nerelere girmiş, neleri savunmuşsunuz. İnanılır gibi değil.
Dünyada Apple kadar şanslı bir şirket daha yok. Sırtına bindiği tüketiciler, kendisini ölümüne savunuyorlar. İstediğiniz kadar savunun, boşuna. Apple A.Ş.’nin rezillikleri o kadar bariz ve o kadar ayan beyan ki, yazdıklarınız hiçbir anlam ifade etmiyor.