İmece’nin Leopar yerelleştirme notu
23 Ocak 2008 Kategori: Yazılım, Yerelleştirme
Bilindiği Bilkom, nam-ı diğer İmece (ben gıcık olduğum için öyle diyorum, aslı IMC), Mac OS X Leopard için hazırladığı yerelleştirme paketini 2007’nin son günlerinde yayımladı. Belki Leopar’ın çıkışının üzerinden 2,5 ay geçmişti ama olsundu, buna da şükürdü. Her neyse. Ben yerelleştirmeden genel olarak bahsetmek istiyorum. Birkaç gündür 10.5.1 sistem üzerinde Türkçe yerelleştirmeyi test etmekle meşgulüm. Görünüşe göre, Bilkom’un yerelleştirme ekibi bu kez gerçekten sıkı çalışmış ve hattâ cesur adımlar bile atmış. Panther ve Tiger yerelleştirmelerindeki garip Türkçeleştirmelerden bazıları nihayet terkedilmiş ve herkesin kolayca anlayacağı, adamakıllı kelimeler seçilmiş. Fakat sorun şu ki, ortada radikal denebilecek değişiklikler de var. Yani öteden beri Mac OS X’i Bilkom’un yerelleştirmeleriyle sistemini Türkçeleştiren bir Mac kullanıcısı, zaman zaman şaşkınlığa uğrayabilir.
Her ne kadar azalmış olsa da, “sırf Windows Türkçesinden farklı olsun diye” farklı çevrilen bazı kelimeler, Leopar’da da varlığını sürdürüyor. Örneğin Bilkom’un “Utility”ye karşılık kullandığı şu “İzlence” kelimesindeki ısrarı, anlaşılır gibi değil. Benim gibi Türkçe hassasiyeti yüksek biri bu tür kelimeleri kolayca anlayabilir ama ortalama insana yönelik hazırlanan yerelleştirmelerde bu tür kelimeler kullanmak, çok anlamsız. Çevremde izlencenin ne olduğunu sorduğum 3-5 kişi, anlamsız ifadelerle yüzüme baktılar. Hangi amaçla kullanıldığını açıklayıp kendilerinden öneri istediğimde, hepsi aynı yanıtı verdi: “Araç”. Bir başka örnek de “Yangın Duvarı”. Onlarca yıldır Türkçe’de “güvenlik duvarı” diye anılan “firewall” kelimesi, sırf Windows’tan farklı olsun diye, Bilkom tarafından böyle garip şekilde yerelleştiriliyor. Örnek çok. Türkçe yerelleştirmeyi yükleyin ve siz görüşlerinizi paylaşın. Ne kadar çok kişi görüş bildirirse, o kadar faydalı olur.
Yerelleştirmeyle ilgili en önemli konu, Türkçe Carbon desteğini içermemesi. Carbon tabanlı uygulamalarda çok ciddi Türkçe sorunu yaşanıyor. Her nedense, Bilkom Leopar için Türkçe destek paketi yayımlamayı tercih etmedi. Bu nedenle de, ortalama bir Mac kullanıcısının Leopar’da örneğin font sorunu yaşamadan Firefox ya da Firefox tabanlı bir tarayıcı kullanması, söz konusu bile olamıyor. Ya font uzmanı olmak için 3 ay kursa gidecek ya da mecburen tekelci Jobs’un Safarisi’ni kullanacak. Başka yolu yok.
Yine çok uzattım galiba. Özetlersek; Yerelleştirme iyi hoş ama Windows kullanıcıları 10-15 yıldır “gerçek Türkçe sistem” kullanırken, Mac OS X son kullanıcıya yönelik dünyanın en iyi işletim sistemi de olsa, gerçek Türkçe desteğiyle gelmediğinden güdük kalıyor. Maalesef…
Sizce Leopar yerelleştirmesi?
“İmece’nin Leopar yerelleştirme notu”: 5 Yorum
Yorumunuzu Yazın
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.
Benim Türkçe yerelleştirmeden farklı olarak Türkçe Carbon Betik için söyleyeceklerim var. Türkçe Carbon Betik (ya da destek) olmadan örneğin Flash CS3 te ve Cinema 4D’ de Türkçe F klavye de kısayolları kullanamıyorsunuz, kabus gibi. Yani programı kullanamıyorsunuz. Bilkom’ dan yapılan açıklamaya göre artık Türkçe Carbon Betik yayımlanmayacak. Yani F klavyeyi Türkiye’ de kullanamayacaksınız. Ne güzel di mi?
Bunun muhatabı Bilkom ya da Apple değil deniyor. Çünkü Adobe’ un CS3 setindeki diğer tüm programlarda F klavye sorunu yokken Flash’ ta bu sorun yaşanıyor. Doğru olabilir ama örneğin Tiger’ a kurduğunuz Flash CS3 te ‘Carbon Betik’ le kısayollar sorunsuz çalışıyordu. Bu konuda tüm F klavye kullanıcılarının bir olup harekete geçmesi gerekiyor. Çünkü bu bizim yasal hakkımız. Bu programlara para veriyoruz, işletim sistemine de. Üstelik Türkiye’ de Milli Eğitim Bakanlığı’ nın kararına göre rokullarda kullanılması istenilen resmi klavyemiz Türkçe F klavye.
Bu ne perhizdir, ne lahana turşusu? Tam bir bilgi kirliliği var Türkçe Carbon Betik hakkında. Kimse üstüne almak istemiyor. Bilkom topu Adobe’ ye atıyor, Apple dan ses seda yok. Adobe’ se sorun yaşatan tek fima değil. Mağdur olansa Apple kullanmak isteyen ve Türkçe klavye kullanan herkes…
bence yangın duvarı güzel bir çeviri
Yani leopard ile birlikte Firefox kullanırken “garanti” Türkçe karakter hatası yaşar mıyız ?
Ben imac’i ilk aldığımda bu sorunu yaşamıştım ve fontları silerek çözmüştüm.Ama çözümü bulana kadar az uğraşmadım.
Ben Firefox 3.0 b2 kullanıyorum Leopard’ ta, Türkçe sorunu yok. Tiger da iken sorun Safari ve Firefox un fontları farklı Font klasörlerinden okumasıydı. Leopard ta ise, ben hiç font sorunu yaşamadım. Fakat yaşayanlar var anladığım kadarıyla.
“Her nedense, Bilkom Leopar için Türkçe destek paketi yayımlamayı tercih etmedi.” demişsiniz.
Kabaca anladığımız şu; Apple, Türkçe için geriye dönük desteğin önünü tıkadı. Diğer dünya milletleri içinse, Leopard’la birlikte yığınla carbon betik native olarak yükleniyor. Yani bu ülkeler için ille de unicode’a geç, artık çağı yakala, uğraştırma bizi dayatması yok tabii ki. Vizyon da budur, misyon da budur. 
Bilkom’dan gelen resmi açıklama, bu kararın Apple tarafından alındığı ve Bilkom’un da uymak zorunda kaldığı şeklinde. Hatta hazret, Tiger’da da “modified carbon betik” görmek istememiş de, Bilkom’un ricası sonrasında “bu son olsun şerhi ile” betiği kullanabilmişiz. Modified betik’ten kastedilen de, ASCII tabloya yerleştirilen Türkçe karakterlerin, tablonun orjinalliğini bozması şeklinde ifade ediliyor.
Biri koskoca (!) Apple, diğeri yerelleştirme / geriye dönük destek adına sorumluluk sahibi Türkiye Temsilcisi IMC. Düşünün; eski para birimi ile 8 küsur milyar verip Leopard kurulu bir MacPro alacaksınız ve göremediğiniz carbon desteği sorduğunuzda, Unicode’a geç diye akıl verecekler.
Ha, unutmadan.. Apple Türkiye IMC’nin hazırladığı Turkish-Carbon betik sayısı da 1 (bir) adetmiş. Yani farklı OS X sürümlerinde hep aynı betiği kullanmışız. Bu da bir Bilkom itirafıdır.
Şimdi hal böyleyken, zaten 1 adet olan betiğin her sürüm için revize edilmiş gibi gösterilip ayrı ayrı TU destek paketi adı altında sunulmasına mı; Mac OS X’de modified betik görmek istemiyorum diyen Apple’ın koskoca Classic OS döneminde Türkçe’yi modified betikle kotarmasına mı; Leopard için carbon betiğe resmi elden izin çıkmış olsaydı bile TULeopardSupport paketinde yine aynı betiğin olma ihtimaline mi gülümsersiniz orasını bilemem