Apple Psystar’a dava açıyor
16 Temmuz 2008 Kategori: Güncel
Takip edenler biliyordur. Apple bir süredir bir toplama Mac vakası ile karşı karşıya. Open Computer adıyla Apple PC’lere alternatif olduğunu ileri sürdüğü sistemler pazarlayan Psystar isimli firma, işi daha da abartıp sunucu modeller de piyasaya sürmüş, hattâ kullanıcıları için özel sistem güncellemeleri bile yayımlar duruma gelmişti. İşte Apple, sonunda bekleneni yapmış ve Psystar aleyhine dava başvurusunda bulunmuş.
Kaliforniya mahkemelerine 3 Temmuz’da yapılan dava başvurusunda Apple, Psystar’ı 400 dolarlık OpenMac (Open Computer) ve OperServ isimli sistemleriyle lisans, telif ve isim hakkı ihlalleri yapmakla suçluyor. Apple’nin lisans sözleşmesi, Apple dışı donanımlarda Mac OS X yüklenmesini yasakladığından, böyle bir dava gelmesi kaçınılmazdı. Apple ya da Psystar konu hakkında henüz resmi açıklama yapmadılar. Davanın nasıl sonuçlanacağını, zaman içinde göreceğiz.
Psystar çalışanları öteden beri “Microsoft da çıksa ‘Windows sadece Dell bilgisayarlara yüklenebilir’ dese nasıl olur?” yorumunu yapsa da, nasıl bir tekelciyle karşı karşıya olduklarının farkında bile değiller.
“Apple Psystar’a dava açıyor”: 22 Yorum
-
1
Psystar’a rakip geliyor - Mac Dünyası
Pingback - Tarih: 24 Tem 2008 / 6:25
-
2
Psystar’dan Apple’ye tekel davası - Mac Dünyası
Pingback - Tarih: 28 Ağu 2008 / 4:33
Yorumunuzu Yazın
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.
apple davali ola ola davaci olmayi ogrendi mi desem bilmiyorum ama sonucu merakla bekledigimi soylemeliyim.
bu arada eger mac os x anlasma ve kullanma kosulunu okuyan varsa iyi bilir orada bu program sadece apple logosu tasiyan masa ve diz ustu bilgisayarlarda kullanilir diye bir yazi var yani anlasmada aciklik var toplama bilgisayara apple logosu yapistirip mac os x sistemi ile kullanip yada satarsaniz aciktan yararlanip yirtma ihtimaliniz yuzde 80 tabi yuzde 20 de pek az bir rakan degil
bu Stiv bizi hukukçu yapcak yakında
Serdar harbiden türk gibi düşünüyosun. birisi senden şüphe ederse bana gönder!
icabına bakarım. tam aynı şeyi yazacakken senin yazdığını fark ettim. süpersin.
bende bi dünya sticker var isteyene gönderebilirim.
mavican ne diyim kalp kalbe karsiymis
sticker olayi super yanliz piyasaya surmek lazim cesit cesit apple stickerlar
Bu konu Serdar Yılmaz’ın dediği gibi Mac OS X anlaşmasında açıkca belirtilmiş. Apple böyle bir duruş sergilemek için geç bile kaldı. Tamamen haklı bir firma hakkını arıyor sonuçta.
Fakat Motorola ve Umax gibi bir kopya görmek hoşuma gitmedi mi? Gitti tabii ki. Gürültülü çalışsa bile.
Apple’in Microsoft’tan farki donanim da uretiyor olusu. Microsoft icin hangi marka oldugu (Apple bile olsa) onemli degil. Apple ise zaten yazilimdan kazanmiyor parayi. Baskalarina uretme izni verse cok cok daha ucuza Mac OS X yuklenebilecek bilgisayarlar uretilebilecegini biliyor ve buna yasal olarak engel koyuyor. Dolayisiyla Psystar bile bile lades dedikten sonra simdi bosuna aglayip sizlaniyor. Sanki baska akilli yoktu, toplama PC’ye OS X yukleyip satmak kimsenin aklina gelmemisti.
Biri diğerini kendi ürününü izin vermediği donanımlara kurmakla suçluyor, diğeri de bir işletim sisteminin diğer donanımlara yüklenmesine engel olunmasının tekelcilik olduğunu savunuyor. Apple jürili bir dava açmış. Amerikan mahkemeleri tüketiciyi kollar. Apple’ın EULA’sı tekelci bulunursa çok ilginç gelişmeler olabilir.
Tabii Apple Psystar’ı satın alıp veya yüksek bir meblağ ödeyip anlaşma yoluna da gidebilir hiç belli olmaz paraları çok. Ama Intel işlemciye geçmeleriyle bunların olması kaçınılmazdı. Psystar ilki başkaları da gelecektir arkadan bence.
İlginç bir mesele daha var. Bununla çok alakalı. Apple virtualisation yazılımlarına da izin vermiyor. Kendi donanımı üzerinde bile. Nedeni aynı. OS X’in sırlarını paylaşmamak. Yani bir Mac’te OS X üzerinde yine OS X’i virtual olarak çalıştıramıyorsunuz.
Leopard darbesini yediğimiz bu günlerde makineye ayrı ayrı sistemler kurmak yerine bir virtualisation yazılımı ile aynı sistem üzerinde Tiger, Panther falan çalıştırabilsek fena mı olurdu? Amaaa olmaz Jobs abimiz izin veremez buna. Bir kaptırdılar mı arkası gelir diye korkuyorlar ki, kendi donanımları ve kendi işletim sistemleri üzerinde, yine kendi sistemlerinin sanal olarak çalıştırılmasına bile izin vermiyorlar.
Bu şirketin (Aplple’ın) varoluşunun temelini, sadece apple bilgisayarlara MacOS X kurulabilmesi oluşturuyor. Hal böyleyken Apple’ı izlediği politika yüzünden ne Pystar gibi açıklardan yararlanmaya çalışan, fırsatçı ve üçkağıtçı şirketler nede biz haksız olarak nitelendiremeyiz.
Allah Allah ya, bir işletim sistemi yaratıcam ondan sonra onu çalıştırıcak bir donanım üreticem, sonra bu yapılanmadan para kazanan bir şirket kurucam, sonra bir dallamanın teki çıkıp kendi yarattığım şey için bana hesap sorucak ve yarattığın işletim sisteminin bütün bilgisayarlarda çalışmasına izin vericeksin, yaptığın tekelcilik diycek, böyle birşey varmı ya.
Sanki burada insanlık için çok önemli ve zaruri birşeyden bahsediyoruz. Tekelcilikmi yapıyo Apple, o zaman Pystar denen salak, sende hp yada dell gibi Windows yükle bilgisayarlarına öyle piyasaya sür. Ama amaç başka tabiki, bu kadar çok pc muadili varken o piyasada varolması imkansız. Amaçları ucuza MacOS X çalıştıran pcler üretmek ve Apple’ın pazar payından çalmak.
Bunuda tüketici haklarını savunma kılıfı içinde yapıyorlar, sanki tüketici olan bizler Pystar’ın çok umrundaymışız gibi.
Pystar denen şirket, o zaman güzel ve sağlam bir işletim sistemi yarat ve bilgisayarlarını bununla piyasaya sür. Apple tekelcilik yapıyosa ona en güzel cevap bu olur.
Ama hazıra konmanın tadı hakikaten bi başka oluyo….
ya adamlar ürünü satarken “does not include any operating system by default” ibaresini kullanmışlar. en alta da kurulabilinecek işletim sistemlerinin listesini yapmışlar. sadece macos yüklenmiyor ki bu makineye. dünyaada ne varsa kuruluyor yani. ben öyle gördüm.
yani bi tek bu firmanın donanımı mı uyumlu macos’la. o zaman yarın birgün diyelim ki hp yeni bir model çıkardı ama kullanıcıya default vista ile sattı. ama oldu ki hani olmaz biri çıktı buna macos kurdu ve baktı ki herşeyiyle uyumlu ve hiç bir sorun yok. sonra bu olay yayılsa ve yüzlerce kişi aynı şeyi yapsa. ozaman apple hp ye de dava mı açacak. niye bizim işletim sistemimizle uyumlu pcler üretiyorsunuz diye.
ya da şöyle bişi de olabilir. pc kasalarında windows uyumludur ibaresinden başka lütfen macos kurmayınız kesinlikle yasaktır ibaresi de koydurtabilir apple başka bir dava ile.
ya da firmalar artık pc üretirken apple donanımla olmaması için gayret edecekler.
yani bu komiklikler silsilesi böyle devam eder gider.
bence dava konusu kullanıcı ile ilgili olmalı. eğer böyle bir işletim sistemini apple marka olmayan bir pc ye kurmak suçsa bu ceza kullanıcıya aksetmeli.
apple kesin davayı kaybedecek diğer davalarda olduğu gibi.
Apple’ın varoluş temeli beni zerre kadar alakadar etmez. O kadar varoluş temelini düşünen adam zaten intele geçmez. Birisi size bir araba satar ve sadece benim istediğim yollardan git ve sadece benim istediğim kişilerden benzin al, almazsan alnının ortasına çakar, akıtırım pekmezini dese?? Halen bu ateşli tavırlarla savunurmuydunuz?
Bence de pystar denen şirket bariz akbabalık yapan bir şirket fakat bu durum gerçeği değiştirmiyor. Apple’ın yapabileceği en iyi şey kullanıcı sözleşmesine aykırı davranılması halinde ürünü garanti kapsamı dışında bırakmaktır. -ki üründen kasıt bir işletim sistemiyse ne yapılabilir o da meçhul-
Zaten stabil bir biçimde çalışmayacak olan bir işletim sistemi için bu kadar gevezelik yapmanın da alemi yok. Tofaş yedek parçasını Opelde kullanmaya kalkarsanız randıman alamazsınız bu kadar basit. Bu kadar üzerine gidilmese belki iki üç ayda piyasadan silinecek bir firma sürekli reklamı yapıldığı için ayakta duruyor. Valla milyon dolarlık reklam yaptılar bedavadan.
Araba örneğiniz beni hakikaten güldürdü kusura bakmayın. Yani bu kadar kelalaka bir örnek verilebilirdi bu duruma.
O örneğini verdiğiniz araba markaları ne sizin gideceğiniz yollardan nede benzin aldığınız kişilerden para kazanmıyor. Dünyada böyle bir ütopik yapılanma zaten olamaz.
Olsada kimse o markanın arabasını kullanmak zorunda değil zaten.
Apple bilgisayarları kullanmak zorunda olmadığı gibi.
Ancak Apple hem sattığı donanımdan hem de işletim sisteminden bir paket halinde para kazanıyor. Birisi olmazsa diğerinin hiçbir işe yaramıycağı bir yapıdan. Böyle bir politika izlemesininde bu doğrultuda doğal olduğunu söylüyorum.
Dünyada Apple gibi donanımını ve işletim sistemini birarada üreten başka bir marka olsa sonucun farklımı olacağını düşünüyorsunuz. Elbetteki o markada aynı yolu izleyecekti pazarlama konusunda. Bundan şüpheniz olmasın.
Gerçekçi olmakla ateşli bir savunucu olmayı birbirine karıştırmayalım lütfen…
Sorun zaten Apple’ın işletim sistemi ve donanım kapalı sisteminde ısrar eden dünyadaki son firma olması. Ben Apple’ı PC devrimi öncesi mikro bilgisayar firmalarına benzetiyorum. O zaman da herkes kendi donanımına kendi işletim sistemini yazardı. Hoş işletim sistemi de değildi var olan yazılımlar ya neyse. 30 sene oldu neredeyse ama Apple değişmedi inatla.
Başka oyuncuların da olduğu bir oyunda kendi kurallarınızı koyamazsınız. Eskiden olsa donanım farkını falan mazeret olarak sunardınız ama intel’e geçişten sonra böyle bir bahane de kalmadı. Apple’ın en büyük avantajı pazar payının kimseyi ürkütmeyecek kadar küçük olması.
Sorun Apple bilgisayar alıp almamak değil. Diğer donanım üreticilerinin ve mesela virtualisation yazılımı geliştiricilerinin Mac OS’u donanımlarına ve yazılımlarına port etmek istemesi. Kişisel görüşüm tüketici talepleri doğrultusunda (ve diğer üreticilerin baskısı sonucu) Apple’ın buna hukuken mecbur edilmesi an meselesi.
Haa bu Apple’ın varoluşuna aykırıymış bilemem. Evet doğrudur. Ama kimin umurunda? ABD rekabet konusunda çok sert önlemler alınabilen bir ülke. Pazar payınız tekelleşmeye yol açacak kadar büyürse şirketinizi bölerler. Kendi ellerinizle geliştirdiğiniz ürünleri başka şirketlere sattırırlar vs vs. Bekleyip göreceğiz.
Yazmayayım diyordum ama dayanamayıp yazıyorum. Bunun neresi kel alaka? Eğer Ford marka bir araba alırsanız, genişletilmiş garanti kapsamından faydalanabilmek için sadece Opet istasyonlarından benzin almanıza izin veriliyor. Neymiş? Demek ki bir firma birkaç tamamlayıcı sektörde bulunabiliyormuş. (Her ikisi de Koç Holdinge ait) Yakın zaman içerisinde Otoyollar özelleştirilecek ve muhtemelen Koç Holding bir otoyol sahibi olacak. Bundan sonrasında anlayabilmeniz için daha net bir örnek vereyim. Bu üç tamamlayıcı unsura sahip olan holdingimiz şöyle bir beyanda bulunuyor: “Eğer her gün kullandığınız bu istikametten faydalanmaya devam etmek istiyorsanız bir ford sahibi olmanız lazım.”
- Ama benim arabam başka marka!!
- Napalım kardeşim benim varoluş nedenim bu
Cast of characters
Highway: Leopard
Car: Apple PC
Gas Station: Itunes Store
Special thanks to Apple Inc.
Örneğiniz şöyle kelalaka: siz zaten her gün o istikameti kullanmıyorsunuz ki! O yol senelerdir var, sadece Ford sahipleri için var, o yolu senelerdir kullanan da zaten parasını bastırıp Ford alanlar. “Benim Fordum yok Toros stationım var. Bu da araba değil mi, ben de kullanacam orayı artık” demek de saçmalıktır, yüzsüzlüktür.
Otomobil-Bilgisayar benzetmeleri hicbir zaman istenen anlami tam karsilamiyor. Bu yuzden Mac PC karsilastirmasi icin otomobil ornegi vermek polemigi uzatmaktan baska bir ise yaramayacaktir.
Olayı anlamak konusundaki isteksizliğinize istinaden şu beyan ile sözlerime son vereyim. Piyasada haricen satın alınabilen bir mala para ödüyorsam ister PC me kurarım, ister yakarım, istersem cd lerinden 3 tekerlekli bisiklet yaparım ve bunun arkasındaki varoluş nedenini de düşünmem. Eğer bu firma Mac os x’i alıp adını Haydar Os X diye değiştirip piyasaya kendi bilgisayarları ile sürseydi bu bir dava konusu olurdu. Lakin ortada parasını verip satın aldığınız bir mal var ve tüketici yasalarında da tek taraflı maddelerin geçersizliği hükmü var. Yani (örnekler sizin için anlam ifade etmese de) bir firma “sadece benim istediğim yere kuracaksın” diyorsa, siz de o zaman “sen de sadece bana satacaksın” deme şansına sahipsiniz. Mahkemenin mac adını kullanması gibi nedenlerden dolayı psystar şirketini suçlu bulmasını bekliyorum ama yakında muhtemelen os x in toplama pc’lerde çalışmasına dair bir karar çıkacaktır. (İtiraz edecekler için şimdiden itunes plus davasını hatırlatayım)
Allah aşkına, ciddi misiniz siz; bir mala para verince istediğinizi yapma özgürlüğünüz mü oluyor? Özür dilerim, yine otomobil örneği olacak ama, Porsche’a “motorunuzu Hacı Muratımda kullanmak istiyorum, daha uygun konfigüre edin bundan sonra” demek de mantıklıdır o zaman.
Demek istediğinizi elbette anlıyorum ama, bir şeye para verince istediğimizi yapma hakkımız olmuyor. Napster davasını da ben hatırlatırım.
Teşbihte hata olmazmış. Fanatiklerin çok sevdiği araba benzetmelerinden bir tane de ben yapayım bari canım çekti.
Bence yanlış karşılaştırıyorsunuz. Porche motoru vs yanlış olmuş. Bence arabanın motor, karoser, iç donanımı, aksesuarı, ses sitemi falan herşey bilgisayarın donanım özellikleri olarak alınmalı benzetmelerde. Ben işletim sistemini arabanın tekerleklerine benzetiyorum. Apple burada şunu diyor “Ben arabamı kendi lastiklerimle satıyorum, sen istersen başka marka lastik de takabilirsin. Ama sakın ha sakın benim lastiklerimi başka arabaya takıp da itibarımı iki paralık etme. Benim lastiğim en güzel benim arabamda yol tutar”. Psystar ve diğerleri de haklı olarak “Kimi kandırıyorsun? Madem sen başka lastik kullanabiliyorsun, biz de senin lastiğini arabamıza takarız. Elinden geleni arkana koyma” diyorlar tabii bu duruma.
Nasıl? Bence oldu bu sefer.
Bence de araba benzetmelerinin arasında en iyisi bu olmuş. Hattâ cuk oturmuş.
Valla söylicek bişey yok gerçekten güzel olmuş.